GEZONDHEID

FOKNORMEN

Bij het fokken van Schipperkes spelen gezondheid, karakter en exterieur een belangrijke rol. Het ras is levendig, alert en sterk van aard. Zoals bij ieder ras is het belangrijk om zorgvuldig om te gaan met erfelijke aanleg, gezondheid en genetische diversiteit.

Binnen de Vereniging Schipperkes Nederland wordt gewerkt volgens het Verenigings-Fokreglement, het VFR. Dit reglement bevat richtlijnen die bijdragen aan verantwoord fokken en het behoud van het ras.

Het doel van verantwoord fokken is het voortbrengen van gezonde, sterke en rastypische pups. Daarom worden ouderdieren onderzocht op erfelijke en genetische aandoeningen die binnen het ras relevant kunnen zijn. Honden die lijden aan epilepsie of Calvé-Legg-Perthes mogen niet worden ingezet voor de fokkerij.

Bij het Schipperke gaat het niet alleen om een fraai uiterlijk, maar ook om gezondheid, vitaliteit, karakter en genetische diversiteit.

De rasrelevante gezondheidsonderzoeken omvatten onder andere:

Patella Luxatie
Klinisch onderzoek naar de kniegewrichten.

DNA-onderzoek via Combibreed

De ouderdieren worden via het CombiBreed Schipperke-pakket onder meer onderzocht op:

  • Mucopolysaccharidose type IIIB (MPS3B)
  • Progressieve retina-atrofie (prcd-PRA)
  • Hyperuricemie (HUU)
  • Von Willebrand Disease type 1 (vWD1)

Daarnaast wordt gekeken naar genetische diversiteit, waaronder de COI/inteeltcoëfficiënt en heterozygositeit.

Uitleg onderzoeken

Patella Luxatie - klinisch onderzoek
Uitgevoerd door een door de Raad van Beheer aangewezen dierenarts.

Wat is Patella Luxatie
Patella Luxatie, ook wel een ‘te losse knieschijf’ genoemd, is een aandoening waarbij de knieschijf, de patella, uit zijn normale positie in de knie kan schieten. Het kniegewricht bestaat uit botten, kraakbeen, pezen en banden die samenwerken om de knie soepel te laten buigen en strekken.

Normaal beweegt de knieschijf in een groeve van het dijbeen, de trochlea. Afwijkingen in de groeve, het kapsel, de pezen of de botstructuur kunnen ervoor zorgen dat de knieschijf naar binnen of naar buiten uit de groeve schiet. Dit wordt Patella Luxatie genoemd.

De volgende gradaties worden onderscheiden:

Patella Luxatie Vrij — vast
Bij een ontspannen hond blijft de knieschijf stabiel in de groeve van het dijbeen en kan deze bij nauwkeurig onderzoek niet worden verplaatst.

Patella Luxatie Vrij — flexibel
De knieschijf kan eenvoudig zijwaarts worden verschoven tot aan de rand van de groeve, maar gaat er niet overheen.

Patella Luxatie Graad 1
De knieschijf kan alleen door zijwaartse druk, naar binnen en/of naar buiten, tijdelijk uit de groeve worden geschoven. Na het loslaten keert deze direct en spontaan terug naar de groeve.

Patella Luxatie Graad 2
De knieschijf luxeert spontaan uit de groeve, naar binnen en/of naar buiten, en keert ook weer spontaan terug, bijvoorbeeld na beweging of draaiing van het onderbeen.

Patella Luxatie Graad 3
De knieschijf ligt permanent buiten de groeve, naar binnen of naar buiten, maar kan handmatig terug in de groeve worden geplaatst.

Patella Luxatie Graad 4 / operatie
De knieschijf ligt blijvend buiten de groeve, naar binnen of naar buiten, en kan niet handmatig worden teruggeplaatst. Deze graad wordt ook toegewezen aan honden die eerder een operatie aan Patella Luxatie hebben ondergaan, waardoor de oorspronkelijke mate van luxatie niet meer betrouwbaar beoordeeld kan worden.


DNA-onderzoek
DNA-afname uitgevoerd door een medewerker van de Raad van Beheer.

De ouderdieren worden uitgebreid DNA-getest. Deze testen geven inzicht in erfelijke aandoeningen, genetische diversiteit en bepaalde erfelijke kenmerken. Op deze pagina worden uitsluitend de voor het Schipperke relevante genetische testen en uitslagen toegelicht.

MPSIIIB / MPS3B — Mucopolysaccharidose Type IIIB
MPSIIIB, ook wel MPS3B of Sanfilippo-syndroom type IIIB genoemd, is een erfelijke lysosomale stapelingsziekte die bij het Schipperke voorkomt. Door een defect enzym kunnen bepaalde stoffen, zoals heparansulfaat, onvoldoende worden afgebroken. Deze stoffen hopen zich op in de cellen, vooral met neurologische klachten als gevolg. De aandoening is progressief van aard.

prcd-PRA — Progressieve Retina Atrofie
prcd-PRA staat voor progressive rod-cone degeneration, een vorm van Progressieve Retina Atrofie. Dit is een erfelijke oogaandoening waarbij het netvlies geleidelijk achteruitgaat. Vaak begint dit met verminderd zicht in het donker, waarna uiteindelijk ook het zicht overdag kan worden aangetast. Met DNA-onderzoek kan worden vastgesteld of een hond vrij, drager of lijder is.

HUU — Hyperuricemie
HUU staat voor Hyperuricemie. Dit is een erfelijke stofwisselingsafwijking waarbij urinezuur minder goed wordt verwerkt. Hierdoor kan een hond een verhoogd risico hebben op de vorming van uraatstenen in de urinewegen of blaas.

von Willebrand Disease Type 1
Von Willebrand Disease Type 1 is een erfelijke bloedstollingsstoornis. Honden met deze aandoening kunnen een verminderde bloedstolling hebben, waardoor bloedingen langer kunnen aanhouden, bijvoorbeeld na een verwonding, operatie of tandheelkundige ingreep.

COI — inteeltcoëfficiënt
De inteeltcoëfficiënt, COI, geeft een inschatting van de mate waarin een hond genetisch verwant materiaal van gemeenschappelijke voorouders heeft geërfd. Een hogere COI kan wijzen op minder genetische variatie en een verhoogd risico op het tot uiting komen van erfelijke aandoeningen.

Heterozygositeit
Heterozygositeit geeft informatie over de genetische variatie van een hond. Een hogere heterozygositeit wijst over het algemeen op meer genetische diversiteit.

Gezondheid & vaccinatie

Een goede gezondheid begint met zorgvuldige preventieve zorg. Regelmatige controle door de dierenarts, een passend vaccinatieschema en goede algemene verzorging dragen bij aan een gezonde ontwikkeling van pups.

Pups ontvangen via de eerste moedermelk, de biest, maternale antistoffen van de moeder. Deze antistoffen bieden in de eerste levensweken een belangrijke natuurlijke bescherming tegen bepaalde infectieziekten. Omdat deze bescherming geleidelijk afneemt en per pup kan verschillen, is een zorgvuldig vaccinatieschema belangrijk voor de verdere opbouw van de eigen weerstand.

EEN GOEDE START VOOR PUP EN EIGENAAR

De overgang van het nest naar een nieuw thuis is een belangrijke fase in het leven van een pup. Goede voorbereiding en duidelijke informatie helpen om deze overgang zo rustig en prettig mogelijk te laten verlopen.

Nieuwe eigenaren hebben baat bij praktische begeleiding over voeding, verzorging, opvoeding, gezondheid en de eerste periode in huis. Onderwerpen zoals zindelijkheid, wennen aan de nieuwe omgeving, rust, regelmaat en socialisatie spelen daarbij een belangrijke rol.

Ook na de plaatsing blijft nazorg waardevol. Vragen over gedrag, voeding, verzorging of gezondheid kunnen altijd ontstaan. Betrouwbare informatie en goede begeleiding helpen pup en eigenaar om samen een sterke band op te bouwen.

Bij de overdracht hoort een pup duidelijke informatie en de juiste documenten mee te krijgen. Denk hierbij aan het EU-dierenpaspoort met vaccinaties, ontwormingen en chipnummer, informatie over (chip)registratie, gezondheidsgegevens, een voedingsschema en praktische adviezen over verzorging en opvoeding.

Bij een rashond hoort daarnaast informatie over de afstamming, de ouderdieren en de relevante gezondheidsuitslagen. Een duidelijke koopovereenkomst zorgt ervoor dat afspraken voor beide partijen helder zijn.