GESCHIEDENIS/OORSPRONG
Het Schipperke is een oorspronkelijk Belgisch hondenras met een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 15e eeuw. Dit kleine, energieke en alerte ras werd oorspronkelijk gefokt als veelzijdige werkhond.
Vooral ambachtslieden in Brussel en omliggende regio’s waardeerden het Schipperke vanwege zijn waakzaamheid, intelligentie en moed. Het ras werd ingezet als waakhond op schepen, in werkplaatsen en rond woningen. Daarnaast stond het Schipperke bekend als een uitstekende bestrijder van ongedierte.
Over de oorsprong van de naam “Schipperke” bestaan verschillende theorieën. Vaak wordt verwezen naar de band met schippers en binnenvaartschepen, al wordt de naam ook wel in verband gebracht met het Vlaamse woord voor “kleine herder”.
Door de jaren heen ontwikkelde het Schipperke zich van praktische werkhond tot geliefde gezelschaps- en familiehond. Het ras staat vandaag de dag nog altijd bekend om zijn levendige karakter, zelfstandigheid, nieuwsgierigheid en enorme loyaliteit aan het gezin.
Met zijn karakteristieke uitstraling en grote persoonlijkheid in een compact formaat blijft het Schipperke wereldwijd geliefd bij hondenliefhebbers.
Het Schipperke deelt zijn oorsprong met de Belgische Herdershonden. Hun gemeenschappelijke voorouder wordt beschouwd als een oud herdershondenras, meestal zwart van kleur, relatief klein van formaat en bekend onder de naam “Leuvenaar”. In het verleden werd de staart van het Schipperke vaak gecoupeerd.
In 1882 werd het Schipperke voor het eerst officieel tentoongesteld in de Belgische stad Spa. Het ras kreeg vervolgens snel meer bekendheid, mede dankzij de belangstelling van koningin Maria Henriëtte van Oostenrijk, die een belangrijke rol speelde in de populariteit van het ras.
In 1887 werd het Schipperke geïntroduceerd in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Een jaar later, in 1888, werd de eerste officiële rasstandaard opgesteld door de rasvereniging die eveneens in dat jaar werd opgericht. Daarmee geldt deze vereniging als de oudste Belgische rasvereniging.
In die periode bestonden er nog verschillende typen Schipperkes uit onder andere Antwerpen, Leuven en Brussel. Het vastleggen van een duidelijke rasstandaard speelde daarom een belangrijke rol in het creëren van meer uniformiteit binnen het ras. Meer informatie over deze variëteiten is terug te vinden onderaan de pagina bij de Rasstandaard.
Het oudste bekende geschreven document over het Schipperke dateert van ongeveer vijfhonderd jaar geleden en wordt toegeschreven aan de Brusselse monnik Wenceslaus. In deze historische beschrijving wordt melding gemaakt van een kleine, zwarte, staartloze hond die bijzonder geliefd was als huishond, vooral onder de Brusselse ambachtsgilden.
In de middeleeuwen en de eeuwen daarna werd het Schipperke vooral gehouden door ambachtslieden, waaronder schoenmakers en beenhouwers. Zij waardeerden het ras om zijn waakzaamheid, intelligentie en levendige karakter. Daarnaast stonden de honden bekend om hun korte, glanzende zwarte vacht en karakteristieke uitstraling.
De band tussen het Schipperke en de ambachtsgilden was bijzonder sterk. Voor hun honden werden rijk versierde halsbanden gemaakt, en er werden zelfs wedstrijden georganiseerd waarbij de mooiste halsband werd verkozen. Deze traditie benadrukt hoe geliefd het ras destijds al was.
Volgens historische bronnen vonden mogelijk één van de eerste georganiseerde bijeenkomsten en wedstrijden voor honden plaats met Schipperkes. Zo organiseerde het Crispijngilde van de Brusselse wijk Sint-Goriks in 1690 een bijeenkomst op de Grote Markt van Brussel waar Schipperkes en hun eigenaren samenkwamen. Hiermee ontstond een traditie waarbij liefhebbers van het ras elkaar regelmatig ontmoetten op de Grote Markt.
Op de pagina Boeken vind je o.a. de volgende titels "Het Schipperke, de kleine zwarte Belg" van Mevr. Rotgans-Rookmaaker, en "Het Schipperke" van Dr. Pollet. Deze werken vormen een waardevolle bron van informatie over de rijke geschiedenis van onze geliefde zwarte metgezellen.
"Historisch Portret", geschreven door mevrouw Ria Hörter
Leuke en minder bekende feiten over het Schipperke
Hoewel de geschiedenis van het Schipperke goed is vastgelegd, bestaan er ook veel bijzondere en minder bekende feiten over dit unieke Belgische ras.
Het kleine zwarte duiveltje
Het Schipperke werd vroeger in Brussel ook wel het “Lü Blekke Duvelke” genoemd, oftewel “kleine zwarte duiveltje”. Die bijnaam dankte het ras aan zijn zwarte vacht, snelle bewegingen en levendige, eigenwijze karakter.
Een veelzijdige werkhond
Het Schipperke was van oorsprong veel meer dan alleen een gezelschapshond. Het ras werd ingezet als:
- rattenjager,
- erf- en waakhond,
- waarschuwingshond bij gevaar,
- en begeleider op binnenschepen.
Dankzij hun intelligentie en aanpassingsvermogen voelden Schipperkes zich zowel thuis op schepen als in drukke stadsomgevingen.
Klein van formaat, groot in moed
Ondanks hun compacte formaat staan Schipperkes bekend om hun moedige en alerte karakter. Ze deinzen zelden terug voor grotere dieren of onbekende situaties en vertrouwen daarbij vooral op intelligentie en waakzaamheid.
Verschillende typen in het verleden
In de beginperiode bestonden er verschillende typen Schipperkes, met variaties in grootte, bouw en vacht. Bij het vastleggen van de eerste Rasstandaard bleek echter dat veel honden opvallend veel overeenkomsten vertoonden, wat hielp bij het ontwikkelen van een herkenbaar en uniform ras.
Een unieke uitstraling
Het Schipperke staat bekend om zijn karakteristieke zwarte vacht, vosachtige uitdrukking en levendige blik. Sommige honden worden geboren met een zeer korte staart of natuurlijke staartloosheid, wat bijdraagt aan de typische uitstraling van het ras.
Een trouwe huishond
Ondanks hun waakse en energieke karakter zijn Schipperkes zeer gehecht aan hun gezin. Ze combineren alertheid met een sterke loyaliteit en voelen zich vaak nauw verbonden met hun eigenaar. Juist deze combinatie van zelfstandigheid, intelligentie en aanhankelijkheid maakt het ras vandaag de dag zo geliefd.